संदेश

जुलाई, 2021 की पोस्ट दिखाई जा रही हैं

9. सेला दे उप्पर सण्हूट

चित्र
  सेला दे उप्पर सण्हूट बोमडिला ते थल्लें उतरी करी असां दिरांग आई रैह् थे। दिरांग बोमडिला ते तकरीबन 42 किलोमीटर अग्गें पौंदा है।  तिसदे परंत सेंगे दी चढ़ाई लगी पोंदी है। दिरांग ते सेंगे तकरीबन 37 किलोमीटर दूर है।  इस दिरांग च, सन् 1962 दे भारत चीन जंग दे दौरान, चीनी फौज़ें सेला दे डिफेंस च लगेयो पिच्छें हटदे म्हारे इन्फेंट्री ब्रिगेड जो बड़ा भारी नुकसान पजाया था।  मैं दिलें ही दिलें  तिन्हां सहीदां जो मत्था टेक्केया था।  मिंजो अपणी फौज़ी सर्विस दे दौरान अरुणाचल प्रदेश च तिन्न बरी जाणे दा मौका मिल्लेया था।  पहली बरी सन् 1989-1991 दे दौरान मैं तवांग ते अग्गें लुम्पो नां दिया जगह रिहा था जिसदा ज़िकर एत्थू होआ दा।  दूइया बारिया सन् 2002-2003 च मिंजो दूर पूर्वे पासें तेजू कनै वालोंग च रैह्णे दा मौका नसीब होया था कनै खीरी बारिया सन् 2003-2005 दा वक्त मैं दोहंग च कट्टेया था। तिन्न-तिन्न बारी अरुणाचल प्रदेश च जाणे दिया बजह ते मेरा जाण जम्मू-कश्मीर च नीं होई सक्केया था।  मिंजो सांहीं, देहा कोई ही जाई नै होंगा, जिन्नी 32 साल फौज़ी सर्विस कित्ती होए कनै...

8. सावधान आगे पदमा नाच रही है

चित्र
  सावधान आगे पदमा नाच रही है म्हारियां गड्डियां बोमड़िला दी चढ़ाइया हौळें-हौळें गोहा दियां थियां। मैं अपणिया सीटा पर संभळी करी बैठी गिया था कनै  चौकन्ना होई नै सहीदां दियां समाधियां जो सळूट करा दा था ता कि नायक यादव जो मेरे दिल-दमाके च चलदे तुफानें दा पता नीं लगे।  बोमड़िला दी उचाई तकरीबन 7920 फुट है।  जुलाई महीनें तित्थू ठंड थी। बद्दळ रुक्खां दियां चूंडियां जो छुआ दे थे। बड़ा सांत महोल था। हालांकि बोमड़िला अरुणाचल प्रदेशे दे वेस्ट कामेंग जिले दा हैडकुआटर है पर तिस जमाने च  तित्थू सड़का च  या सड़का दे अक्खें-बक्खें कोई खास हळचळ नीं थी। सड़का दे कनारेयां च कुत्थी-कुत्थी झोपड़ियां सांहीं होटल थे जिन्हां जो देसी पहनावे च तित्थू दियां जणासां चलांदियां सुझदियां थियां। नायक यादवें मिंजो दस्सेया था कि तिन्हां ढाबेयां च खाणे जो दाळ-चोळ, मीट-मच्छी  कनै पीणे जो अपणी मरज़ी मुताबक चाह् कनै सराब मिली जांद थी।  ग्लांदे हन् कि मध्यकाले च बोमड़िला तिब्बत दे साम्राज्य दा इक हेस्सा होंदा था।  किछ सबूत इसा गल्ला दे भी मिलदे कि तित्थू भूटान दियां जनजातियां दा ...

7. हाँ यादव, मैं बिल्कुल ठीक हूँ

चित्र
           हाँ यादव, मैं बिल्कु ल ठीक हूँ ट्रक वन टन  4×4  निसान गड्डिया जो नायक याद राम यादव चला दे थे।    मैं तिन्हां बक्खें बैठेया था। असां दूंही दी सरासर बाक्मी गड्डिया दिया सीटा पर बैठेयां - बैठेयां ही होई थी।    नायक  ( ड्राइवर मैकेनिकल ट्रांसपोर्ट ―   डी . एम . टी )  याद राम यादव मद्धरे कद दे गोरे - चिट्टे तेजतर्रार जुआन थे। गड्डिया दे पिछले पासें भी इक जुआन बैठेया था। तिसदा ट्रेड टेलर  ( दर्जी )  था। फ़ौज   च भर्ती होणे वाळे हर शख्स जो ,  चाहे सैह् कुसी भी ट्रेड दा होए ,  डरैवर होए ,  क्लर्क होए या फिरी कुक होए ,  बेसिक मिलिट्री सखळाई दे दौरान ,  छोटे हथियार चलाणा सखाए जांदे हन।    रैफळ ,  कार्बाइन मशीन ,  लाइट मशीन गन कनै ग्रेनेड छोटे हथियारां च गिणे जांदे हन।    इसते इलावा सारेयां जो हथियारे कन्नै कनै हथियारे बगैर ड्रिल ,  फील्ड क्राफ्ट  ( रणभूमि चतराई ),  जिस्म दी सखलाई बगैरा ते गुजरना पोंदा है। एह् मुढ़ली सखलाई तकरीबन ...

6. बरसाती दी सैह् रात

चित्र
  बरसाती दी सैह् रात तिस वक़्त मेरे दो बच्चेयां च बड्डी बिट्टी (जेह्ड़ी इस वक़्त लड़ाकू फौजा च लेफ्टिनेंट कर्नल है) सेंट्रल स्कूल च दूसरिया जमाती च पढ़दी थी कनै छोटा जागत (जेह्ड़ा इस वक़्त बायोटेक्नोलॉजी च पीएचडी करी नै पंजाब यूनिवर्सिटी चंडीगढ़ च कम्म करा दा) आर्मी स्कूल च यूकेजी च था।  मैं चांहदा था कि मैं अपणे मुन्नुयें जो सेंट्रल स्कूल दिया पहलिया क्लासा च दाखल कराई नै ही तिसा जगह ते जां।  तिन्हां दिनां च बच्चेयां जो सेंट्रल स्कूलां च दाखल करुआणा मुस्कल कम्म होंदा था। दाखिला तां मिली जांदा था पर बड़ी दौड़-धुप्प करना पोंदी थी। मेरे बच्चेयां दी पढ़ाई अलवर, हमीरपुर, इलाहाबाद, भोपाल कनै देवलाली दे सेंट्रल स्कूलां च होई थी। मराठा कर्नल साहब होरां कन्नै उप्पर लिक्खियो गल्लबात होणे ते तकरीबन दो महीनें परंत ही मेरी बदळिया दे ऑर्डर आई गै थे।  संजोग देहा होया कि  मिंजो भी तिस सेक्टर च इक तोपखाना रेजिमेंट च जाणा था जिस च मेरे जाणकार मराठा कर्नल साहब होरां दी रेजिमेंट गइयो थी।  मैं ओत्थू गिया पर अपणे बच्चेयां कनै परुआरे बक्खी अपणियां जिम्मेदारियां नभाणे ते परंत...